گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان ، porcista@yahoo.ie
چکیده: (54 مشاهده)
وردش در سرشت آب و هواست. وردش دما میتواند آشکارترین نماد تغییر اقلیم باشد. وردش دما ممکن است تصادفی، چرخهوار، روندی یا جهشی باشد. بسته به این که وردش دما از چه نوعی باشد میتواند پیامدهای زیستمحیطی، اقتصادی، اجتماعی، و امنیتی گوناگونی به دنبال داشته باشد. روند دما در مقیاس جهانی و در ایران موضوع مطالعات گستردهای بوده است. پژوهشگران زیادی روند افزایش دما در مقیاس جهانی را تأیید کردهاند و گرمایش جهانی تقریباً پذیرش همگانی یافته است. روند افزایش دما در ایران نیز در مقالات بسیاری گزارش شده است. به دلیل تفاوت دادهها و روشهایی که در بررسی روند دما در ایران به کار گرفته شده مقایسه نتایج آنها آسان نیست. از سوی دیگر چون بسیاری از این بررسیها ایستگاه محور بودهاند یعنی بر پایه دادههای ایستگاهی انجام شدهاند از کنار هم چیدن آنها نیز نمیتوان تصویری جامع از وضعیت روند دمای ایران به دست آورد. افزون بر این گاه نتایج این بررسیها با یکدیگر ناسازگار است. اگر این دشواریها را کنار بگذاریم با این که روند دما زیاد بررسی شده اما جهش در دادههای دمای ایران کمتر بررسی شده است. در این پژوهش به کمک دادههای ایستگاهی، دادههای شبکهای اسفزاری، IMDAA ، و ERA5 نشان دادهایم که دمای کمینه و بیشینه ایران بیش از آن که روند را تجربه کرده باشد دستخوش جهش شده است. به ویژه دمای بیشینه در سال 1377 جهش معناداری پیدا کرده است. همه منابع داده به کار رفته در این پژوهش زمان جهش دمای بیشینه را در زمان تقریباً یکسانی تأیید میکنند.
واژههای کلیدی: گشتگاه،
دما،
روند،
ایران.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اب و هواشناسی