fa بررسی اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش استرس و بهبود تمرکز در دانش‌آموزان مبتلا به بیش فعالی و کمبود توجه روانشناسی تربیتی Educational Psychology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBCT) بر استرس ادراک‌شده و تمرکز دانش‌آموزان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/کمبود توجه (ADHD) بود. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/کمبود توجه مراجعه‌کننده به کلینیک آتیه درخشان ذهن تهران در فاصله فروردین تا خرداد ۱۴۰۴ بود. از میان افراد واجد شرایط، ۳۰ دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت مداخله شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی قرار گرفت و گروه کنترل در فهرست انتظار باقی ماند. داده‌ها با استفاده از مقیاس درجه‌بندی کانرز والدین، پرسشنامه استرس ادراک‌شده کوهن و آزمون توجه و تمرکز گردآوری شد. نتایج نشان داد میانگین استرس ادراک‌شده در گروه آزمایش از مرحله پیش‌آزمون به پس‌آزمون و پیگیری به‌طور معناداری کاهش یافت و میانگین تمرکز در این گروه به‌طور معناداری افزایش پیدا کرد، در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین، اثرات درمان در مرحله پیگیری نیز تا حد زیادی پایدار باقی ماند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای کاهش استرس ادراک‌شده و بهبود تمرکز در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/کمبود توجه مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">The aim of the present study was to determine the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) on perceived stress and concentration in students with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). This study was a quasi-experimental design with a pre-test, post-test, and follow-up with a control group. The statistical population included all students with attention deficit hyperactivity disorder who referred to Atieh Derakhshan Mind Clinic in Tehran between April and June 2025. Among the eligible individuals, 30 students were selected using convenience sampling and randomly assigned to two experimental and control groups (15 students in each group). The experimental group underwent mindfulness-based cognitive therapy intervention for eight 90-minute sessions, while the control group remained on the waiting list. Data were collected using the Connors Parent Rating Scale, Cohen&#39;s Perceived Stress Questionnaire, and the Attention and Concentration Test. The results showed that the mean perceived stress in the experimental group decreased significantly from pre-test to post-test and follow-up, and the mean concentration in this group increased significantly, while no significant change was observed in the control group. Also, the effects of the treatment remained largely stable at the follow-up stage. These findings indicate that mindfulness-based cognitive therapy can be used as an effective intervention to reduce perceived stress and improve concentration in students with attention deficit hyperactivity disorder.</div> شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی, استرس, تمرکز, اختلال بیش‌فعالی/کمبود توجه, دانش‌آموزان. Mindfulness-based cognitive therapy, stress, concentration, attention deficit hyperactivity disorder, students. 216 230 http://rph.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5098-1&slc_lang=fa&sid=1 Shahla Goudarzi شهلا گودرزی 100319475328460015738 100319475328460015738 No Mona soleiman heshmat مونا سلیمان حشمت 100319475328460015739 100319475328460015739 No Melika Bolouri ملیکا بلوری 100319475328460015740 100319475328460015740 No Hamed Rashidiasl حامد رشیدی اصل 100319475328460015741 100319475328460015741 No Mozhgan Esmailpour مژگان اسماعیل پور m_esmaielpoor@yahoo.com 100319475328460015742 100319475328460015742 Yes